روز کودک را پاس بداریم
چهارشنبه۱۷ مهرماه ۱۳۹۲ انتشار در سایت هفته نامه دنیز و یکشنبه۱۴ مهرماه۱۳۹۲ در سایت حوزه هنری
روز کودک را پاس بداریم
17 مهر ماه مصادف با 8 اکتبر روز جهانی کودک، این انسانهای صادق و صمیمی و بی ریا نامیده شده است . بیایید به یمن چنین بهانه زیبایی کودکانمان را ارج نهیم و حقوق آنان را احترام بگذاریم . بیایید این روز را فقط در حد یک نامگذاری بسنده نکنیم بلکه کودکانمان را به عنوان مخاطبان دقیق، هوشمند، خلاق و موثر در جامعه خود پذیرا باشیم و از هرگونه طعنه و تحقیر حفظ شان نمائیم. بیایید سیاه و سفیدهای کودکان را (چون طرد شدن و حس ناکامی) از بین برده و حس همدلی و یاری را به آنان نشان دهیم . بیایید موقعیتهای مناسب را جهت تجربه و احساس موفقیت که خود راهی جهت ایجاد اعتماد به نفس در کودک هست را با محبت های بی قید و شرط برایش مهیا سازیم و پای صحبت و ابراز عواطف مختلف او بنشینیم و گاها وظایف آسانی را به او محول سازیم تا خود از عهده آن برآید . بیایید معرف بهترین الگوها از محبت و دوستی، صمیمیت و اعتماد به نفس به کودکانمان باشیم . بیایید روز کودک را به یک زبان فریاد تبریک زده و آرامش و آسایش را برایشان آرزومند باشیم . در اسلام توصیه فراوانی در خصوص لزوم توجه به کودک و دوران کودکی شده است و آیات قرآنی، روایات و احادیثی نیز وجود دارند که همگی نشانگر ارج نهادن و مورد اهمیت قرار دادن کودکان و حقوق آنها می باشد.
همچنان که رسول گرامياسلام(ص) در اين باره ميفرمايد:«به كودكان خود محبت كنيد و نسبت به آنها ترحم نماييد. هنگاميكه به آنها وعده داديد، وفا كنيد؛ زيرا آنان جز اينكه شما را روزيدهنده خود ميبينند، تصور ديگري ندارند. (1) والدين مسؤول تأمين تمامي نيازهاي كودك، اعم از مادي و معنوي هستند. نيازمنديهاي جسماني كودك با فراهم ساختن وسايل مادي امكانپذير است؛ اما علاوه بر نيازهاي مادي بايد به نيازمنديهاي روحي آنان نيز توجه شود.
و نیز امام سجاد می فرمایند :
" و اما حق فرزند تو این است که بدانی او از تو و پیوسته به تو در خیر و شر امر دنیاست و تو مسئول او از لحاظ نیک ادب کردن و راهنمایی به پروردگارش و کمک به طاعت او هستی. پس عمل تو درباره او ، عمل کسی باشد که می داند در احسان به او پاداش ، و در مسامحه و بدی نسبت به او کیفر می بیند."[2]
اسلام حتی به والدین اجازه کتک زدن کودکان را نداده است . امام علی (ع) می فرماید: " حتی برای ادب کردن فرزندت نیز او را نزن بلکه با او قهر کن و مراقب باش که زمان قهر طول نکشد. "[3]
بیاید به نیازهای مادی، معنوی و روحی فرزندانمان زوم کنیم و خود را مسئول تامین این نیازهای حیاتی آنان بدانیم.
رسول اکرم (ص) به همه انسانها اعلام می کند ، همانگونه که پدران و مادران ، حقوقی بر فرزندان خود دارند و فرزندان در صورت ترک آن حقوق عاق می شوند ، فرزندان نیز حقوقی بر پدر و مادر دارند که " پدران و مادران در صورت رعایت نکردن آن عاق فرزندان میگردند. (4) از جمله این نیازها:
1- نیازهای جسمانی کودک: نمو جسمانی کودک با فراهم ساختن وسایل مادی امکان پذیر است تا از این طریق نیازهای بدنی او اشباع شود. این رشد و نمو با تغذیه ، بهداشت کافی ، آب و هوا ، مسکن ، خواب ، بازی و امثال آن ، به دست می آید.
2- تعلیم ورزش به کودک: حرکت و جنبش ، اساس هر عمل غریزی و پایه وظایف حیاتی است که زندگی شاداب و سلامت در گرو آن است .
امام صادق (ع) می فرماید : " باید، بخصوص هفت سال اول زندگی کودک آزادانه به بازی و جنبشهای بدنی صرف شود. "[5]
حضرت رسول اکرم (ص) می فرماید: " اگر کسی دارای طفل خردسالی بود باید با او در جنبشهای کودکانه و حالت بچه گانه همکاری و هماهنگی نماید. "(6) آموختن و پرداختن به ورزشهای شنا، تیراندازی و سوارکاری نیز از ورزشهای مهمی است که در احادیث بر آنها تأکید شده است .
دومین نیازکودکان، نیازهای روحی می باشد که شامل :
1- انتخاب نام زیبا : نخستین احسان و نیکی پدر به کودک انتخاب نام زیبا و خوشایند برای اوست و این از حقوق لازم کودکان می باشد.
2- احترام : پیامبر گرامی اسلام (ص) می فرماید: " به شخصیت فرزندان خود ارج نهید و آداب و آیینهای رفتار خویش را نیکو و درست گردانید تا مشمول آمرزش خدا شوید. "
پیامبر به والدین امر کرده اند که به کودکان احترام بگذارند ، چراکه بی توجهی و بی احترامی به آنان باعث بروز مشکلات عاطفی زیادی در کودکان می گردد همچنین در روایتی از رسول اکرم چنین آمده است : " فرزندان خود را زیاد ببوسید ، زیرا با هر بوسه ، برای شما مقام و مرتبتی در بهشت فراهم می شود که فاصله میان هر مقامی ، پانصد سال است . "(7)
لذا با این توصیفات کاملاً مشهود است که اسلام « دین انسان سازی » به اساس تربیتی انسانها از سنین کودکی ارزشی خاص قائل بوده و به والدین توصیه می نماید که به تمامی ابعاد وجودی کودک عنایت داشته و انسانی وارسته و شایسته را تحویل جامعه بشری بدهند. اما متاسفانه در جوامع مدرن امروزی اولین قربانیان خشونت، جنگ، تجارت و پیشرفت، کودکان هستند که از واماندگی در میان فرهنگ های سنتی و مدرن زجر می کشند و شکار پیشرفتهای علمی و جنگ واقع می گردند. چه بسیارند کودکانی که در نتیجه جنگها و نتایج حاصل از جنگ و بمبهای هسته ای معلول پا به این دنیا می گذارند و باید تاوان سهل انگاری بزرگان و به ظاهر اندیشمندان قرن را بدهند . بیایید سپر بلا برای عزیزانمان باشیم . بیایید دست به دست هم دهیم و مانع از آسیب و زجر کودکان در محیطهای نا آرام و خطرزا باشیم . همه کودکان فرزندان ما هستند . کودک من،یا تو، وجود ندارد . بیایید با بهره گیری از برنامه های کارساز ، کودکان را از رفتن به سرکارهای سخت و مشقت بار و کودک خیابانی شدن، دور کنیم . بیایید با ارائه برنامه و پیشنهادهای موثر مانع از جان دادن کودکان در سرتاسر دنیا به جهت سوء تعذیه،فقر، جنگ، و عدم رعایت بهداشت، و ... باشیم. بیایید دریابیم که: چه می شود اگر سازمانها، ادارات،نهادها و ... درصدی از اعتبار سالانه خود را جهت حمایت از کودکان آسیب دیده، آسیب پذیر و ... تخصیص دهند و دست یاری جهت ایجاد جامعه و دنیایی سالم برای آینده سازان بگشایند و آرامش و شادی را با به رسمیت شناختن وجود وجودی کودکانمان و باور آنها به ارمغان آوردند. بیایید کودکانمان را ارج نهیم و آنها را در فعالیتهای فرهنگی و هنری از جمله نقاشی، طراحی، عکاسی، ادبیات و ... سهیم گردانیم و نخبگان و اندیشمندانی موفق تحویل جامعه انسانی و اسلامی بدهیم .
خالی از لطف نیست اگر بیان کنیم که حوزه هنری آذربایجان غربی در یک بازه زمانی محدود فعالیتهای زیادی برای کودکان عزیزمان انجام داده است از جمله : افتتاح سینمای کودک، ساخت انیمیشن، ایجاد نمایشگاه های نقاشی، بازی کودکان در چندین فیلم تولید شده حوزه هنری، اجازه ورود کودکان و نوجوانان به جشنواره تئاتر ماه ،تهیه و تولید کتاب کودک، نمایش خیابانی کودک، و .... که انشاا... در آینده ای نزدیک شاهد گسترش چشمگیر فعالیتهای کودکانمان در محیطهای فرهنگی و هنری بر پایه ارزشها و فرهنگ دینی کشور اسلامیمان باشیم .
لذا مجددا این روز بزرگ، روز جهانی کودک را پاس داشته و به این پایه های محبت و دوستی خانواده، جامعه، کشور، و جهان چنین روز پرنشاط را تبریک می گویم.
منابع
[1] - تفصيل وسايل الشيعه؛ ج 3، ص135
[2] - تفصيل وسايل الشيعه؛ ج 3، ص135
[3] - بحار الانوار، ج23؛ ص114
[4] - محجة البيضاء ، ج2، ص114
[5] - محجة البيضاء ، ج2، ص65
[6] - تفصيل وسايل الشيعه ، ج3، ص 315
[7] - محجة البيضاء ، ج 2 ،ص 64.
خودم 10 ۹۲/۷/۱۳